رسانههای ایران عصر روز دوشنبه چهارم آبان از آغاز نشست مقامهای ارشد سه کشور پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، خبر دادند.
بر اساس تصاویر منتشر شده، در این نشست چهارجانبه خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، عاصم منیر، فرمانده کل ارتش پاکستان و ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه، حضور دارند و از طرف ایران نیز علاوه بر پزشکیان، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه شرکت کردهاند.
رئیسجمهور ایران در این دیدار بار دیگر اعلام کرد تهران به دنبال سلاح هستهای نیست و «حق بهرهمندی از فعالیتهای هستهای صلحآمیز را برای خود محفوظ میداند».
پزشکیان از آنچه «استفاده از موضوع هستهای بهعنوان بهانهای برای اعمال فشار، تهدید و حمله به تأسیسات هستهای» ایران خواند، انتقاد کرد.
یک مقام ایرانی نیز به خبرگزاری رویترز گفت که در نشست روز دوشنبه، برنامه هستهای ایران مورد بحث قرار نخواهد گرفت و تهران تا زمان برآورده شدن خواستههایش برای پایان دادن به جنگ، حاضر به ورود به این موضوع نخواهد شد.
این خواستهها شامل پایان دادن به محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا و لغو تحریمهای صادرات نفت ایران است.
پیشتر علی باقری، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، با تأیید هدف از سفر مقامهای سه کشور را برگزاری نشست مشترک در تهران و «هماهنگی منطقهای» عنوان کرد.
در حالی که خبرگزاریهای حکومتی در ایران از ورود منیر به تهران در بعدازظهر روز دوشنبه، چهارم آبان، خبر دادند، یک مقام سعودی هم در شبکه ایکس هدف از این سفر را «کاستن از تنش منطقهای» عنوان کرد.
پیشتر خبرگزاری رویترز به نقل از دو مقام مطلع با اعلام انجام این سفر هدف از آنها را گفتوگو درباره «هماهنگی منطقهای» اعلام کرده بود.
عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه اعضای پیمان دفاعی موسوم به «مکه» هستند که دو ماه و نیم پیش میان سران این کشورها در عربستان امضا شد.
به گفته رائد قرملی، معاون وزیر خارجه عربستان سعودی، در شبکه ایکس، ریاست این هیئت خارجی را خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، بر عهده دارد و او قرار است درباره یافتن راه حلی دیپلماتیک برای تنشهای منطقهای با مسعود پزشکیان و محسن رضایی دیدار کند.
علی باقری گفته است که عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان در جریان سفر هفته گذشتهاش به تهران و در دیدار با محسن رضایی، از تصمیم مقامهای ارشد عربستان، ترکیه و پاکستان برای سفر به تهران و برگزاری نشستی مشترک با دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی خبر داده بود.
مقام امنیتی ایران مدعی شده است که این کشورها میتوانند از تجربه ایران در آنچه «امنیتسازی ملی» خواند استفاده کنند و به گفته او «گامی موثر برای ایجاد یک امنیت درونزای منطقهای بردارند».
عاصم منیر هفته گذشته در تهران با مقامهای ارشد ایران از جمله مسعود پزشکیان، رئیس جمهور و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس دیدار کرد.
این نخستین سفر مشترک مقامهای ارشد پیمان مکه به تهران پس از تشکیل آن است و در زمانی انجام میشود که عربستان سعودی همچنان زیر حملات موشکی و پهپادی حوثیهای مورد حمایت ایران قرار دارد.
ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان سعودی صبح روز دوشنبه از حملات به چندین پرتابگر موشک و انبار موشک حوثیها خبر داد. به نوشته او، این عملیات چهار پرتابگر موشک بالستیک و همچنین یک انبار موشک و تونلهای مورد استفاده حوثیها را منهدم کرد.
عملیات ائتلاف یک روز پس از آن انجام شد که انفجارهایی پایتخت عربستان سعودی را لرزاند و مقامات با ارسال پیامک به شهروندان درباره «تهدید هوایی خصمانه» هشدار دادند. همزمان حوثیها از انجام حملات جدیدی به فرودگاه بینالمللی ریاض در روزی خبر دادند که قرار بود این فرودگاه پس از دو هفته بازگشایی شود.
به دنبال ادامه حملات حوثیها، وزرای کشورهای عضو «پیمان مکه» اوایل ماه جاری نشستی اضطراری در ریاض برگزار کردند و بر سر تضمین «استقرار سریع» نیروها و توانمندیهای نظامی در خاک عربستان سعودی به توافق رسیدند.
به نوشته خبرگزاری رویترز، حملات حوثیها باعث شده تا عربستان سعودی از متحدان آمریکا در منطقه به نقطهای تحت فشار در ابعاد گستردهتر مناقشه آمریکا و اسرائیل با ایران تبدیل شود.
ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی در ماه اوت «توافقنامه دفاع مشترک مکه» را امضا کردند؛ توافقی که بر اساس آن، حمله مسلحانه به یکی از اعضا، به منزله حمله به تمامی آنها تلقی میشود.
در ماده نخست این توافقنامه آمده بود که طرفین متعهد میشوند از «تمامی ابزارهای لازم» برای از میان برداشتن تهدیدات علیه تمامیت ارضی، حاکمیت یا مرزهای مورد تایید بینالمللی یکدیگر استفاده کنند.
این توافق هنوز در پارلمان ترکیه تصویب نشده است، اما پاکستان هفته گذشته این پیمان را در پارلمانش تصویب کرد.