فرهنگ «بار» به عربستان سعودی هم رسید، بهگونهای که بسیاری از مشروبها در رستورانهایی شبیه «بار» به مشتریان تقدیم میشود، هرچند دستکم تا کنون همهٔ آنها غیرالکلی الکل هستند.
ولی این تحول باعث شده این سؤال در افکار عمومی مطرح شود که آیا این پدیده گامی دیگر برای صدور مجوز برای ارائه دادن مشروبات الکلی در عربستان سعودی است؟
مجلهٔ «اکونومیست» بهتازگی در گزارشی به چگونگی تهیه و ارائهٔ مشروبی مشابه «نگْرونی»، کوکتل مشهور ایتالیایی، در عربستان سعودی اشاره کرده است.
این مشروب ترکیبی در ریاض با همان مزه و همان قیمت (۵۸ ریال معادل ۱۵ دلار) ارائه میشود، اما بهجای الکل به آن مزهٔ برخی گیاهان افزوده شده و البته تأثیر کوکتل ایتالیایی را هم بر بدن مشتری ندارد.
یک «بار» مشروبات غیرالکلی در ریاض
مشروبهای غیرالکلی در عربستان سعودی، همچون بسیاری از کشورهای جهان، نوعی از تغییرات اجتماعی را شکل داده است. اکنون در عربستان سعودی میتوان به «بار» رفت، قراری عاشقانه گذاشت و مشروب سفارش داد، فقط با این تفاوت که غیرالکلی.
سال ۱۹۵۲ ملک عبدالعزیز آل سعود، بنیانگذار پادشاهی عربی سعودی، پس از آنکه یکی از فرزندانش در حالت مستی و تحتتأثیر مشروبات الکلی کنسول بریتانیا را کشت، مشروبات الکلی را در کشور تحت حاکمیتش ممنوع کرد.
براساس قوانین اسلامی، نوشیدن مشروبات الکلی ممنوع است و این در حالی است که عربستان سعودی دارای طبقهٔ روحانیون سنیمذهب شدیداً محافظهکار است.
البته سفارتخانهها همچون گذشته امکان واردات الکل برای مصرف داخلی را دارند و گزارشها از اقدام برخی دیپلماتها برای فروش مشروبات الکلی در بازار سیاه هم کم نبوده است.
بیشتر در این باره: اولین فروشگاه مشروبات الکلی در عربستان سعودی «افتتاح میشود»
اما ممنوعیت همچون گذشته فراگیر نیست. ژانویه گذشته نخستین فروشگاه مشروبات الکلی برای دیپلماتهای غیرمسلمان افتتاح شد. سقفی هم برای مقدار مشروبات الکلی مشخص شده که هر شخص میتواند بخرد. برخی مسئولان عربستانی میگویند که هدف از این اقدام مقابله با بازار سیاه مشروبات الکلی است.
در آن زمان خبرگزاری رویترز نوشت این اقدام نقطهعطفی در تلاشهای عربستان سعودی به رهبری محمد بنسلمان، ولیعهد این کشور، برای توسعهٔ گردشگری و تجارت است. این خبرگزاری در عین حال نوشت که این کار بخشی از برنامههای گستردهتری است که از آن بهعنوان چشمانداز ۲۰۳۰ برای ایجاد اقتصاد غیرنفتی عربستان سعودی شناخته میشود.
اکنون نیز اکونومیست نوشته است بسیاری در عربستان سعودی بر این باورند که این اقدام مقدمهای برای کاهش فراگیرتر محدودیت مشروبات الکلی در کشور است و ممکن است گام بعدی ارائه مشروبات الکلی در اماکنی محدود همچون استراحتگاههای مرفه در سواحل دریای سرخ باشد.
زندگی شبانه در رستورانی در ریاض
بنا بر این گزارش، در برخی شهرهای بزرگ، رستورانها خود را برای تغییر این سیاست آماده میکنند، بهگونهای که یک رستوران فرانسوی که گفته میشود محبوب محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، است، تاقچههای خود را با شیشههای شراب تزیین کرده است.
با اینکه این شیشهها خالی هستند، اما میتواند باعث شود مردم به سبکی تازه از زندگی شبانه عادت کنند.
با این حال عربستان سعودی همچنان قوانین سختگیرانهای علیه نوشیدن مشروبات الکلی دارد که مجازات آن شامل صدها ضربه شلاق، جریمهٔ نقدی یا حبس است؛ هرچند، بهعنوان بخشی از اصلاحات قضایی در عربستان سعودی، احکام شلاق در این مواقع تا حد زیادی با احکام زندان جایگزین میشود.
عربستان سعودی که چندین دهه کشوری نسبتاً بسته بوده است، در سالهای اخیر قوانین سختگیرانهٔ اجتماعی مانند جداسازی مردان و زنان در مکانهای عمومی و الزام زنان به پوشیدن لباسهای مشکی یا عبا را کاهش داده است.
دوران ولیعهدی شاهزاده محمد بن سلمان همچنین با گشایش کشور برای گردشگری غیرمذهبی، برگزاری کنسرت و اجازه دادن به زنان برای رانندگی و در عین حال سرکوب مخالفان و رقبای سیاسی همراه شده است.