کشاورزان شرق اصفهان که در هفتههای اخیر تجمعات اعتراضی مختلفی در اعتراض به عدم دریافت حقآبه و مشکلات آب کشاورزی برگزار کردهاند، روز جمعه ۲۵ بهمن، آخرین نماز جمعه اصفهان در سال ۹۶ را به صحنه اعتراض خود بدل کردند.
تصاویر منتشر شده در شبکههای اجتماعی از آخرین نماز جمعه اصفهان در سال ۹۶، شمار قابل توجهی از کشاورزان معترض را نشان میدهد که با حضور در نماز جمعه، پشت به خطیب جمعه نشستهاند.
همچنین ویدئوهای منتشر شده از این تجمع اعتراضی نشان میدهد که کشاورزان معترض در حالی که به خطیب جمعه اصفهان پشت کردهاند شعار میدهند «پشت به دشمن، رو به میهن».
در این اجتماع که همچنین معترضان شعارهایی علیه تلویزیون دولتی جمهوری اسلامی، صداوسیما، و نیز دولت حسن روحانی سر میدهند؛ از جمله آنها شعار «روحانی دروغگو، زایندهرود ما کو» که پیشتر هم در تجمعات اعتراضی کشاورزان اصفهان شنیده شده است.
حضور کشاورزان شرق اصفهان پشت به جايگاه نشسته در نمازجمعه با شعار: «پشت به دشمن، رو به میهن» #درودبرستمگر #مرگ_بر_كارگر pic.twitter.com/PKwO1xQjmG
— كريمان (@m_karimaan) March 16, 2018
در گزارشی که ستاد برگزاری نماز جمعه اصفهان در وبسایت خود منتشر کرده، اشارهای به اعتراض کشاورزان اصفهانی نشده اما از قول مجتبی میردامادی، خطیب جمعه اصفهان، آمده است که «حق کشاورزان سالهاست غصب شده و با تصمیمات غلط برخی مسئولان در گذشته این مشکلات سالها ادامهدار بوده است».
او به کشاورزان اصفهانی توصیه کرده که «با صبر بیشتر و نظاره تلاش همه دستگاهها» از خدا برای «نزول باران و حل مشکل» درخواست کمک کنند.
اعتراض کشاورزان اصفهانی به انتقال آب زایندهرود به یزد، در سالهای اخیر در جریان بوده و از جمله در سال ۹۱ گروهی از کشاورزان شرق اصفهان اقدام به شکستن لولههای انتقال آب کردند که منجر به درگیری آنها با نیروی انتظامی و مجروح شدن تعدادی از آنها شد.
آنها در آبان سال گذشته نیز تراکتورهای خود را به نشانه اعتراض در ورودی شهر اصفهان مستقر کرده بودند.
اما موج جدیدی از این اعتراضها پنجشنبه ۱۷ اسفند شکل گرفت که طی آن شمار قابل توجهی از کشاورزان منطقه ورزنه در شرق استان اصفهان٬ در اعتراض به اختصاص نیافتن حقآبه به آنها٬ دست به راهپیمایی زدند و با مطالبه حقآبه، شعارهایی از جمله علیه حسن روحانی سر دادند.
شعار محوری آنها «روحانی دروغگو، زایندهرود ما کو» اشارهای است به وعده حسن روحانی در جریان مبارزات انتخاباتی، که گفته بود استان اصفهان را از خطر خشکسالی دور خواهد کرد و آب را به رودخانه زایندهرود باز میگرداند.
جمعه گذشته ۱۸ اسفند نیز در پی اعتراض کشاورزان ورزنه اصفهان و «انداختن دو تیر برق» از سوی برخی از معترضان، جریان انتقال آب به استان یزد قطع شد.
به نوشته خبرگزاری صداوسیما٬ در حال حاضر حدود ۹۰ میلیون مترمکعب آب از زایندهرود به یزد منتقل میشود٬ در حالی که قرار بود ابتدا تونل سوم کوهرنگ و سد آن به بهرهبرداری برسد و از مازاد آب زایندهرود، آب به یزد انتقال یابد.
بیآبی و طرحهای انتقال آب در برخی از استانهای ایران در سالهای گذشته باعث برگزاری تجمع و درگیری بین مردم و نیروی انتظامی شده است.
در این زمینه تعدادی از ساکنان خوزستان نیز بارها در اعتراض به طرحهای انتقال آب از سرچشمههای کارون به استان اصفهان تجمع کردهاند.
بر اساس گزارشها، با خشک شدن زایندهرود، بزرگترین رودخانه فلات مرکزی ایران، و انتقال آب آن به دل کویر در یزد و قم برای احیای صنایع آببر، امرار معاش از طریق کشاورزی در این اراضی مانند گذشتههای نه چندان دور ممکن نیست.
علاوه بر این٬ زمینهای کشاورزی شرق اصفهان که کشت غالب آنها گندم، جو و یونجه بوده٬ این روزها نه تنها محصولی برای برداشت ندارند٬ بلکه به محلی به عنوان منشأ ریزگردها تبدیل شدهاند.
مقامهای خانه کشاورز استان اصفهان اعلام کردهاند که وضعیت زندگی نزدیک به یک میلیون کشاورز ساکن این استان که بیشتر آنها در مناطق شرقی زندگی میکنند٬ در سالهای اخیر به علت فقدان آب٬ دچار بحران شده است.
برگشت چکهای کشاورزان از سوی بانکها٬ صدور حکم جلب برخی از آنها و در نهایت ترک محل زندگی از جمله مشکلات رخداده برای این افراد است.
پیشتر گری لوئیس، نماینده مقیم برنامه توسعه ملل متحد در ایران، به رویترز گفته بود که کمبود آب اکنون به عمدهترین چالش امنیتی انسانی در ایران تبدیل شده است.
علاوه بر خشکسالی، آن چه مدیریت و استفاده نادرست از منابع آبی موجود عنوان شده، به خشک شدن بسیاری از دریاچهها، رودخانهها و تالابهای حیاتی ایران در سالهای اخیر منجر شده است.
در این ارتباط برخی از تحلیلگران از عبارت «جنگ آب» برای توصیف مناقشههای احتمالی آینده بر سر آب در ایران یا بین کشورها استفاده میکنند و برخی تا آنجا پیش رفتهاند که پیشبینیمیکنند جنگ جهانی احتمالی آینده بر سر آب آغاز شود.