تنها چند ماه پس از پایان جنگ بین ایران و عراق ، در مرداد ماه سال ۶۷ ، زندانیان بسیاری در زندانهای ایران از مجاهدین خلق تا گروههای چپ و مارکسیست اعدام شدند که از آن تحت عنوان کشتار سال ۶۷ یاد می کنند . آیتالله حسینعلی منتظری پس از اطلاع از این اعدامها و در جهت توقف آن، دست به نگارش دو نامه به آیت الله خمینی زد.
Your browser doesn’t support HTML5
گزارش پروانه وحیدمنش از انتشار فایل صوتی گفتوگوی آیتالله منتظری با مسئولان قضایی درباره اعدامهای ۶۷
پس از آن و برای جلوگیری از ادامه اعدامها در تاریخ ۲۴ مرداد ماه آیت الله منتظری با آقایان: حسینعلی نیری (حاکم شرع)، مرتضی اشراقی (دادستان تهران )، ابراهیم رئیسی (معاون دادستان) ومصطفی پورمحمدی (نماینده اطلاعات در اوین)دیداری مهم داشت، دیداری که روز سه شنبه ۱۹ مرداد ماه سال جاری، سایت رسمی آیت الله منتظری فایل صوتی آن را منتشر کرد. آیت الله منتظری از کشتار سال ۶۷ تحت عنوان جنایت تاریخی یاد می کند :
«پسر من را همینها کشتند . اینها را همه را من می دانم. من یک آدم صریح اللهجه هستم . همیشه آن چیزی که در دلم هست نگه نمی دارم بر خلاف آقایونکه با سیاست رفتار می کنند . به نظر من بزرگترین جنایتی که در جمهوری اسلامی شده از اول انقلاب تا حالا بدست شما انجام شده است.در آینده شما جزو جنایتکاران تاریخ از شما یاد خواهد شد.»
احمد منتظری ، فرزند آیت الله منتظری در گفت و گو با رادیو فردا از دلایل انتشار این نسخه صوتی پس از ۲۸ سال در سالگرد کشتار ۶۷می گوید :
«این فایل صوتی تایید صحبتهای آیت الله منتظری است که در سالهای قبل منتشر شده است . گفته می شود که این اسناد واقعی نیست یا اسناد درست نیست . این فایل تایید آن اسناد را می کند . مشخصا آقای حمید روحانی در نشریه ۱۵ خرداد گفته است که این خاطرات منسوب به آقای منتظری است و اقای منتظری اینها را نگفته است و آنها را مخدوش اعلام کرده است. این فایل صدای آقای منتظری است . شاید این فایل اگر زودتر منتشر می شد میان اسناد گم می شد و به این شکل مورد توجه قرار نمی گرفت .الان با گسترش فضای مجازی اثر بیشتری خواهد داشت . در حال حاضر در فضای مجازی دائما بحث بر سر این موضوع است و این فایل دلیلی متقن است که این شرایط وجود داشته و منظور آیت الله منتظری از مخالفت چه بوده .»
در بخشی از دیدار آیت الله منتظری با کسانی که در جریان این اعدامها هستند و از مجریان آن محسوب می شوند ، آیت الله منتظری از نقش احمد خمینی و وزارت اطلاعات برای برنامه ریزی این اعدامها از سالها قبل می گوید.
Your browser doesn’t support HTML5
انتقادهای صریح آیتالله منتظری از روند اعدامهای ۶۷ در دیدار با مسئولان قضایی
ایرج مصداقی، از بازماندگان اعدامهای سال ۶۷ و نویسنده «کتاب نه زیستن نه مرگ» که شرح مفصلی بر زندانهای جمهوری اسلامی است درباره نکات مهمی که این فایل صوتی بر ان تاکید دارد به رادیو فردا می گوید :
«کشتار سال ۶۷ از قبل برنامه ریزی شده بود . و عدهای دنبال آن بودند . وزارت اطلاعات و شخص احمد خمینی به دنبال آن بودند . و از حمله مجاهدین استفاده می کنند برای اجرای این مساله . مساله دیگری که در این فایل آقای منتظری به آن تاکید می کنند شناخت ایشان از لاجوردی است و جنایات او در دهه شصت . نکته دیگری که در ایشان می گویند این است که خمینی را متهم می کنند به اینکه جنایت بزرگی را مرتکب شده و دستور جنایت بزرگی را داده است.
مساله مهمی دیگر این است که بر اساس گفته هایی که اعضای هیات مطرح می کنند ابتدا به ساکن قصد اعدام زندانیان مارکسیست نبوده و بلکه شوشتری رئیس زندانها قصد داشته بعد از محرم ملاقات را بر قرار کند و آنجا تاکید شده که تنها دویست نفر را زیر حکم دارند و می خواهند به آنها رسیدگی کنند . این را نیری می گوید . نتیجه می گیریم که درست بعد از پایان محرم، آنها با حکم جدیدی این بار از سوی خمینی برای قتل عام زندانیان سیاسی می آیند. »
آیت الله منتظری در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اینکه این احکام از لحاظ شرعی نیز مشکل داشتند می گوید این اعدامها دستگاه قضایی را نیز زیر سوال می برد :
«شما با این کار خود دستگاه قضایی را زیر سوال بردید . چندین سال شخص آقای نیری ، و قضات یکی را محکوم کرده به پنج سال یکی را محکوم کرده به شش سال ، یکی ده سال ، یکی پانزده سال . اینکه ما بیاییم بدون اینکه فعالیت تازهای باشد اینها را اعدام کنیم معنیاش این است که همه ما " گه خوردیم " ، همه دستگاه قضایی ما غلط بود.»
گفته می شود دراعدامهای سال ۶۷بیش از ۴۰۰۰ نفر از زندانیان سیاسی که اغلب دوران محکومیت خود را سپری می کردند و یا به پایان رسانده بودند در مدت ۲ ماه اعدام شدند. بسیاری از مسئولین نظام جمهوری اسلامی در پی کتمان و یا رد این کشتار دست جمعی در سال ۶۷ بودند که این فایل صوتی بخش دیگری از تاریخ جمهوری اسلامی ایران را روشن می کند