دو نهاد حقوق بشری با انتشار اطلاعیههایی جداگانه اعلام کردند که ساسان نیکنفس که اکنون در زندان جمهوری اسلامی درگذشته به خاطر بیماریهای متعدد، ازجمله دیابت، صرع و افسردگی، در وضعیتی نبوده که بتواند در حبس بماند.
این دو نهاد، «پافشاری غیرقانونی مسئولین قضایی و عدم رسیدگی به پرونده پزشکی» این زندانی را باعث مرگ وی دانسته و ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضائیه را مسئول این مرگ اعلام کردهاند.
ساسان نیکنفس، زندانی سیاسی محبوس در زندان تهران بزرگ بر اثر وخامت حال در روزهای اخیر درگذشت. آقای نیکنفس که مشکلات جسمانی مختلفی از جمله بیمارهای کبدی، دیابت و اعصاب و روان داشت، از سوی قاضی ابوالقاسم صلواتی به ۵ سال زندان قطعی محکوم شده بود.
ساسان نیکنفس از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به اتهام اجتماع و تبانی، تبلیغ علیه نظام و توهین به رهبری به ۸ سال زندان محکوم شده بود که براساس ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی ۵ سال از این حکم قابل اجرا بود. این زندانی سیاسی به گفته وکیلش از اردیبهشت ۹۹ در زندان تهران بزرگ به سر میبُرد.
سازمان حقوق بشر ایران، مستقر در اسلو، روز ۱۷ خرداد در اطلاعیه خود نوشت که «ساسان نیک نفس، فعال مدنی محبوس در زندان تهران بزرگ، بر اثر بیتوجهی مسئولان زندان و مقامهای قضایی جمهوری اسلامی، جان خود را از دست دادهاست. او که از بیماریهای متعددی رنج میبرد، شرایط تحمل حبس را نداشت اما مقامهای قضایی با آزادیاش مخالفت کرده بودند. به تازگی بهنام محجوبی، زندانی سیاسی، به دلیل مشابهی جان خود را از دست داد.»
اسفند ۱۳۹۹ بهنام محجوبی، درویش زندانی، پس از اغما در زندان به بیمارستان منتقل شد و اندکی بعد درگذشت. پزشکی قانونی حکم عدم تحمل کیفر بهنام را صادر کرده بود، اما مسئولان زندانی مانع آزادیش شده بودند.
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در باره مرگ ساسان نیکنفس میگوید: «ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضائیه و علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی مسئول بازداشت، آزار و مرگ زندانیان سیاسی و عقیدتیاند. محرومیت زندانیان از حق درمان مصداق شکنجه است. ما پیشتر بارها و بخصوص در پی درگذشت بهنام محجوبی از جامعه جهانی خواستهایم تا توجه جدیتری به مسئله شکنجه و مرگ زندانیان در ایران نشان دهد. مقامهای جمهوری اسلامی باید در قبال مرگ ساسان نیکنفس پاسخگو شناخته شوند.»
بیشتر در این باره: وکیل ساسان نیکنفس: مسئولیت حفظ جان موکلم با دستگاه قضایی و سازمان زندانها بوداو تأکید میکند که «ابراهیم رئیسی و علی خامنهای، مسئول دستگیری، شکنجه و بدرفتاری و مرگ زندانیان سیاسی در بازداشت هستند.»
کمپین حقوق بشر در ایران، مستقر در نیویورک، نیز روز دوشنبه با انتشار بیانیهای نوشت که «ساسان نیکنفس، زندانی سیاسی، دراثر وخامت حال بعد از انتقال به بهداری زندان تهران بزرگ جان خود را ازدست داد. وکیل وخانواده او بارها برعدم تحمل کیفر او تأکید کرده و درخواست بررسی کرده بودند اما با پافشاری غیرقانونی مسئولین قضایی و عدم رسیدگی به پرونده پزشکی، حبس او ادامه پیدا کرد.»
هادی قائمی رئیس کمپین حقوق بشر در ایران میگوید: «شمار فزاینده مرگ و میر زندانیان سیاسی نتیجه سیاست چندین دهه اخیر است که منتقدان دولت را انسان بهشمار نمیآورد و رئیس قوه قضائیه (رئیسی) نیز از حفاظت از زندانیان خودداری میکند.»
بیانیه سازمان زندانها در مورد اینکه #ساسان_نیکنفس "سابقه اقدام به خودکشی" داشته، در صورت صحت تنها مسئولیت حکومت در "زجرکش"کردن او را سنگینتر میکند. سرنوشت افرادی چون ساسان نیکنفس و #بهنام_محجوبی، نتیجه یک "رویه حکومتی" در رفتار با زندانیان سیاسی است.
— Hossein Bastani حسین باستانی (@hosseinbastani) June 7, 2021
روز دوشنبه ۱۷ خرداد، علی شریفزاده، وکیل ساسان نیکنفس در مصاحبه با رادیو فردا گفت که تاکنون هیچیک از مسئولان قضایی و مسئولان زندانها دربارهٔ وضعیت موکلش توضیحی به او ندادهاند.
آقای شریفزاده گفت که موکلش دچار بیماریهای کبدی، دیابت و اعصاب و روان بود و مسئولان قضایی و مسئولان زندان در جریان وضعیت وخیم جسمانی او بودهاند.
ساعاتی پس از انتشار گفتوگوی وکیل ساسان نیکنفس با رادیو فردا، اداره کل زندانهای استان تهران در مورد مرگ این زندانی سیاسی اطلاعیهای صادر کرده و مدعی شد که وی بر اثر «مصرف قرص» جان باخته است.
این اطلاعیه همچنین بدون ارائه مدرکی مدعی شده است که «نامبرده در بدو ورود و در فرآیند تکمیل پرسشنامههای شخصیت اعلام داشته سابقه یک نوبت اقدام به خودکشی از طریق مصرف قرص داشته است.»