ایران ۲۲ مکان یا سایت فرهنگی و تاریخی و یک مکان طبیعی در فهرست میراث جهانی یونسکو دارد و در میان ده کشور نخست این فهرست است. با این حال سهم کشور از گردشگران خارجی، بهویژه با در نظر گرفتن مکانهای معروف آن، چندان چشمگیر نیست و بهتازگی رئیس «جامعه تورگردانان ایران» از کاهش ۴۲ درصدی گردشگران اروپایی و آمریکایی نیز خبر دادهاست.
۲۳ مکان برگزیده ایران در «میراث جهانی یونسکو»
۱۱
بازار تبریز؛ یکی از کهنترین بازارهای غرب آسیا، و آن طور که پژوهشها نشان میدهد بزرگترین بازار سرپوشیده جهان؛ پر از بازارچه، تیمچه، دالان، سرا و کاروانسرا. زمانی در نقطهای کلیدی از جاده ابریشم و محل گذر ملتهایی از سه قاره بود.
۱۲
آرامگاه شیخ صفیالدین اردبیلی؛ در شهر اردبیل قرار دارد و مجموعهایست از آرامگاه شیخ صفیالدین اردبیلی، مقبره شاه اسماعیل اول و همسرش و نیز شماری از شیوخ و چهرههای نامدار و دولتمردان دوران صفوی. شیخ صفیالدین ابوالفتح اسحاق اردبیلی نیای بزرگ دودمان صفویان ایران است.
۱۳
«باغ ایرانی»؛ مجموعهای از باغهای ایرانی که با معماری و طراحی منحصر به فرد خود شناخته میشوند و بخشی جدانشدنی از فرهنگ مردم ایرانزمین بهشمار میروند. از پاسارگاد و ارم، تا چهلستون، باغ شازده (در تصویر) یا دولتآباد. در «باغ ایرانی» جوی آب در گذر است، دور آن دیوار کشیده شده و داخل آن عمارت تابستانی و استخر آب موجود است.
۱۴
مسجد جامع اصفهان؛ یک مجموعه تاریخی بزرگ در ابعاد ۱۷۰ در ۱۴۰ متر، در شمال شرقی اصفهان. از مهمترین بناهای مذهبی ایران و دربرگیرنده بخشهای مختلفی که خود سیر هنر معماری اسلامی در دورهای خاص را نشان میدهند. معماری آن به شیوه «رازی» است که در سده پنجم تا آغاز سده هفتم رواج داشت.
۱۵
برج گنبد قابوس؛ یکی دیگر از شاهکارهای معماری شیوه «رازی». بنایی تاریخی از سده چهارم هجری که در شهر گنبد کاووس در استان گلستان واقع است و یونسکو در تعریف آن میگوید: نمونهای برجسته از طراحی ساختاری نوآورانه در اوایل اسلام.
۱۶
کاخ گلستان؛ مجموعهای از بناها و سازهها در میدان ارگ تهران که در سال ۲۰۱۳ به فهرست یونسکو افزوده شد. ۴۴۰ سال پیش ساخته شد و شاهد شماری از رویدادهای مهم معاصر در تاریخ ایران است، از جمله تاجگذاری شاهان قاجار، رضا شاه و محمدرضا پهلوی و یا برپایی مجلس مؤسسان.
۱۷
شهر سوخته؛ بقایای یک دولتشهر باستانی در ایران. شهر سوخته از آثار عصر برنز و همدوره با تمدن جیرفت است. این مکان در ۵۶ کیلومتری جنوب زابل قرار دارد. قدمت شهر سوخته به بیش از پنج هزار سال پیش باز میگردد.
۱۸
میمند؛ این روستای زیبا با خانههای کندهشده در دل کوه، در کرمان واقع است. «چشمانداز فرهنگی میمند شهربابک» در سال ۲۰۱۵ به فهرست یونسکو افزوده شد و ۱۹مین مکان تاریخی ایران در این فهرست بود.
۱۹
شوش؛ شهر باستانی شوش، یکی از کهنترین سکونتگاههای شناختهشده جهان است. این منطقه زمانی محل برخورد دو تمدن مهم بود؛ میانرودان و ایلام (عیلام) که خود بر دیگری تاثیر گذاشتند. چُغا زنبیل، نخستین مکان ایران در فهرست یونسکو، حدودا ۴۰ کیلومتر با ویرانههای کاخ آپادانای شوش فاصله دارد.
۲۰
«قنات ایرانی»؛ یکی دیگر از آثار مهم معماری و کاربردی ایران؛ یونسکو بهخاطر اینکه نمونهای بیبدیل یا دستکم استثنایی از یک سنت فرهنگیست و نمونهای برجسته از فناوری و معماری در روند تاریخ بشر است، قنات را به فهرست خود افزود. در تصویر یکی از میلههای چاههای قنات بلده دیده میشود.